گرچه باورش سخت است ولی واقعیت این است که اجداد ما هیچ وقت به خاطر استرس زیاد ، عصبانی نمی شدند. البته به احتمال زیاد احساس استرس را تجربه می کردند ولی آن را استرس نمی نامیدند. استرس و فشار روحی واژه های مهندسی ای هستند که برای اولین بار در دهه ی 1930 به کار برده شدند.
استرس بخش طبیعی از زندگی روزانه است
درواقع میتوان گفت که استرس عامل محرک واکنش درونی جنگ یا گریز است. واکنشی که به ما کمک می کند تا از خود در برابر افراد ، موقعیت ها و تمام مسائلی که تهدید کننده بقای ما هستند دفاع کنیم. استرس چیزی اختیاری و انتخابی نیست بلکه یک نعمت است ، با اینکه اصلا به این شکل به نظر نمیآید.
هر بار که احساس استرس می کنیم تغییراتی در بدن ما به وجود می آید که تعدادی از آن ها در زیر فهرست شده اند:
_مردمک چشم ها گشاد می شود.
_میزان قند خون افزایش می یابد.
_فشار خون بالا می رود.
_انعقاد خون سریع تر می شود.
_ماهیچه های تمام بدن ، سفت و فشرده می شوند.
_تنفس سریع تر می شود.
_غده ی هیپوفیز تحریک شده و فعالیت آن افزایش می یابد.
_غده ی هیپوتالاموس تحریک شده و فعالیت آن افزایش می یابد.
_آدرنالین در بدن ترشح می شود.
_کف دست ها عرق می کند.
_سطح کورتیزول خون افزایش می یابد (کورتیزول هورمونی است که ترشح آن در اثر استرس افزایش یافته و باعث تقویت و طولانی تر شدن واکنش جنگ یا گریز در بدن می شود)
_چربی خون بالا می رود.
_کبد ، چربی ها را به کلسترول تبدیل می کند.
از طرفی دیگر استرس زیاد و بیش از اندازه در بدن باعث تولید فشار روحی می شود.به این معنا که بدن درحال تجربه ی بیش از اندازه ی یک چیز پرهیجان است.فرض کنید یک پل وجود دارد که ماشین ها مرتب از روی آن عبور می کنند.ماشین هایی که به سبب وزنشان برای این پل نقشی همانند استرس را دارند و هرچه تعداد ماشین هایی که از روی این پل می گذرد بیشتر شود ، میزان استرس نیز بالاتر می رود. حال به ترک های کوچکی که بعد از چند سال در زیر این پل به وجود می آید فکر کنید. ترک هایی که اول کوچکند ، ولی به تدریج با گذشت زمان بزرگ و بزرگتر می شوند و استحکام پل را تحریک می کنند. این تحریک ها در واقع نشان دهنده ی همان فشار روحی است که به طور غیرقابل اجتنابی در بدنتان به خاطر استرس فراوان به وجود می آید و آن پل خود شما هستید. بدن شما و سلامتی تان است. حالا تصور کنید که این پل برای نشان دادن علائم فشار زیاد ، جیرجیر و غژغژ بکند به این ترتیب می توانید ببینید که خشم و عصبانیت نقش همان جیرجیر و غژغژ را بازی می کند و دیگران را از میزان فشار روحی که در زیر آن قرار دارند آگاه می کنند.
دور ماندن از عوامل استرس زا
آیا شخصی را می شناسید که مثلا وقتی وارد اتاق می شود ، به نظر می آید میخواهد هرچیزی را که دور و اطرافش هست به هم بریزد؟ به این صورت که قبل از ورود او ، همه حال خوشی دارند، می گویند، میخندند، کارشان را انجام می دهند و خلاصه از زندگیشان لذت می برند. درحالیکه بعد از ورود آن شخص همه چیز تغییر می کند. خنده ها بند می آید ، حال خوش از بین می رود و اضطراب و تنش به طور ناگهانی فضا را پر می کند. درست است ، آن شخص یک عامل استرس زاست.
چنین افرادی را می توان با ویژگی های زیر تشخیص داد:
_ لحن صدا ( سریع، فشرده و نا به هنجار)
_حالات پرخاشگرانه ی بدن ( برای مثال :دست هایش به حالت خط و نشان حرکت می کند) و با حالت تدافعی (برای مثال : دست به سینه ، جلوی شما می ایستد)
_حالت های عصبی صورت ( فک های به هم فشرده ، اخم ، چشم های باریک شده)
_مشت های گره شده
_به کار بردن الفاظ رکیک و زشت
_تمایل به قطع حرف دیگران و پریدن وسط حرف آن ها
_خنده های آزاردهنده
_عقاید ثابت و خشمگین
_پلک زدن های سریع
_آه کشیدن های عصبی
_حلقه های تیره ی دور چشم
_تعریق زیاد
_ضرب گرفتن با انگشتان
_حرکات منقطع
_تمایل به سریع راه رفتن
_تمایل به سریع غذا خوردن
_تمایل به چک کردن و دانستن زمان در فاصله های کوتاه و پشت سر هم
_تمایل به سرعت بخشیدن به روند صحبت کردن دیگران از طریق قطع صحبت آن ها و دادن نظراتی کوتاه چون ((آره)) ((خب)) ((آها)) و ((می دونم))
_برانداز کردن پیوسته محیط و یا اتاق در هنگام حرف زدن با دیگران یا گوش دادن به صحبت آن ها
تاجائیکه می توانید از افرادی که عامل استرس را محسوب می شوند دوری کنید. چرا که استرس آن ها واگیردار است. اگر برای مدتی طولانی کنار آن ها باشید استرسشان را به شما منتقل می کنند و چنانچه آن فرد از استرس لبریز شده و خشمگین شود ، حدس بزنید چه اتفاقی برای شما می افتد؟
شما نیز خود را عصبانی می یابید بدون آنکه دلیلش را بدانید.
احتمال دارد خودتان یکی از آن افراد استرس زا باشید. برای اطمینان به فهرست ویژگی های این افراد که در قسمت قبل آورده شد نگاهی دوباره بیندازید. و اگر واقعا شجاع هستید از یک نفر که خوب شما را می شناسد بخواهید آن فهرست را بخواند و او نیز در مورد شما نظر بدهد. چرا که افراد معمولا قضاوتی صحیح از خود واقعیشان ندارند.
شناسایی منبع استرس
استرس زا ها ، یعنی آن دسته از افراد، حوادث و شرایطی که استرس به وجود می آورند، در اندازه ها و اشکال گوناگون دیده می شوند. بعضی از آن ها فیزیکی هستند (مانند سر و صدا و آلودگی) برخی اجتماعی (همسایه های شلوغ و خانواده ی دخالتگر همسر) برخی عاطفی و احساسی (مرگ یک عزیز) برخی قانونی (طلاق) برخی مالی ( ورشکستگی) و غیره...
حتی برخی از آن ها حوادثی مثبت و خوب هستند. مانند به درست آوردن شغل جدید ، ازدواج ، فارغ التحصیلی و سایر حوادث مثبتی که به اندازه حوادث منفی باعث به وجود آمدن هیجان در سیستم عصبی بدن می شوند.
روانشناسان معمولا استرس زاها را به دو دسته ی اصلی طبقه بندی می کنند :
مسائل آزاردهنده کم اهمیت (بگومگوها) و حوادث مهم و حساس زندگی
استرس زاهای روزمره ی کم اهمیتی که در نهایت شرایط را برای عصبانی شدن فراهم می کنند شامل موارد زیر می شوند:
_عجله کردن برای به پایان رساندن کاری در زمان محدود و تعیین شده
_قطع شدن صحبتمان توسط دیگران
_وقتی متوجه می شویم شخصی بدون اجازه ی ما وسایلمان را برداشته
_وقتی کسی یا چیزی مزاحم خواب و استراحت ما می شود.
_وقتی ببینیم یک نفر بدون نوبت وارد صف شده و جلوی ما ایستاده.
_رانندگی در ترافیک سنگین
_جا گذاشتن یک وسیله مهم بیرون از منزل
_نگهداری و مراقبت از کودک بازیگوش و یا فرد بیمار
_مهمان ناخوانده
_مراجعه به شرکت بیمه و یا تعمیرگاه برای تعمیر ماشین
_تبخال زدن
_ مشاهده ی مدفوع پرنده روی ماشین نو و شسته شده
_قرار ملاقات با کسی که دیر سر قرار حاضر می شود
_داشتن وقت آزاد فراوان! (بله ، درست خوانده اید. کسانی که وقت آزاد زیادی دارند حوصله شان سر می رود. دانشمندان وجود این حالت در محیط های کاری را بهره برداری ناکافی از زمان می نامند. این مورد درباره نوجوانانی که دائم در خانه هستند نیز صدق می کند و چنانچه این حالت ادامه دار شود باعث بروز مشکلات گوناگون در آینده خواهد شد)
استرس زا های اساسی یعنی همان هایی که تاثیرات مهم تر و قابل ملاحظه تری روی زندگی افراد می گذارند شامل موارد زیر می شوند:
_اخراج شدن از سر کار
_بیماری مزمن و خطرناک
_غم از دست دادن و مرگ عزیز
_مصادره املاک از جانب بانک به دلیل عدم پرداخت وام
_جدایی از همسر
_بارداری
_ فرار يا رفتن فرزندان از خانه و ترک منزل
_ نقل مکان
_ برنده شدن در قرعه کشی
_ شروع یک کار جدید
_ ارتقای شغلی
به نظر شما استرس زاهای کم اهمیت بیشتر برای سلامتی مضر هستند یا استرس زاهای اساسی؟
چنانچه شما نیز مثل اکثر مردم پاسخ داده باشید جوابتان استرس زاهای اساسی بوده است.ولی واقعیت این است که احتمال حل نشده باقی ماندن مسائل کم اهمیت در زندگی بسیار زیاد است. چرا؟ دقیقا به این دلیل که کوچک و کم اهمیت هستند و تقریبا روزانه با انواع و اقسام آن رو به رو می شویم. بیشتر مردم این گونه استرس زاهای کم اهمیت را مسائل عمومی و جهانی پنداشته و میگویند : خب دیگر ، زندگی همین است!
و به هیچ وجه این مسائل را جدی نمی گیرند. که البته اشتباه می کنند!
خبر خوب این که استرس زاهای اساسی یعنی همان هایی که می توانند تاثیراتی مهم و جدی روی زندگی بگذارند جزو آن دسته از مسائلی نیستند که هر روز و اغلب با آن ها رو به رو می شوید.
با وجود اینکه هنگام به وجود آمدن چنین مسائلی معمولا همه ی قوا و انرژی تان را صرف مقابله و از بین بردن آن ها می کنید خطر و ضرر آن ها برای سلامتی تان از موارد جزئی ، خیلی کمتر است.
وبلاگ سبک زندگی
مطلب مرتبط
نکاتی مهم برای غذاهای پروتئینی نرم برای سالمند
مطلب مرتبط
تمیز کردن ماشین لباسشویی برای عملکرد بهینه
